Mbappe và bài học đắt giá từ ranh giới cấm kỵ tại Trung Quốc

Từ một trong những biểu tượng bóng đá quốc tế được mến mộ bậc nhất tại đất nước tỷ dân, tiền đạo Kylian Mbappe của Real Madrid đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng hình ảnh trầm trọng nhất sự nghiệp tại thị trường này. Nguồn cơn bắt đầu từ một đoạn video hậu trường chuẩn bị ghi hình cho chương trình podcast The Bridge được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội vào đầu tuần qua.

Trong đoạn clip, khi được hỏi về bức ảnh chế (meme) hài hước nhất về bản thân, Mbappe đã bật cười và nhắc tới hình ảnh gương mặt anh bị ghép vào một nhân vật mà anh gọi là “một gã độc tài Trung Quốc”. Nhân vật trong ảnh ghép thực tế là cố Chủ tịch Mao Trạch Đông. Biệt danh “kẻ độc tài” vốn xuất phát từ việc báo chí châu Âu châm biếm tầm ảnh hưởng quá lớn của Mbappe tại Paris Saint-Germain trước đây. Tuy nhiên, việc liên hệ một cách cợt nhả với người sáng lập nhà nước Trung Quốc hiện đại đã chạm thẳng vào vùng cấm kỵ văn hóa và chính trị tại quốc gia này.

Đòn trừng phạt thương mại thần tốc

Phản ứng từ phía Trung Quốc diễn ra với tốc độ và quy mô bất ngờ. Ngay sau khi làn sóng phẫn nộ bùng nổ trên các mạng xã hội như Weibo và Xiaohongshu, hàng loạt tập đoàn tiêu dùng hàng đầu nước này đã lập tức ra thông cáo cắt đứt quan hệ đối tác với thủ quân đội tuyển Pháp.

Tập đoàn đồ uống Dongpeng Beverage tuyên bố chấm dứt hợp đồng quảng cáo với Mbappe “ngay lập tức”, đồng thời nhấn mạnh lập trường “không khoan nhượng đối với bất kỳ hành vi nào xúc phạm tình cảm dân tộc”. Cùng thời điểm, hãng sữa khổng lồ Mengniu và nhà sản xuất phô mai Milkground cũng đồng loạt hủy bỏ mọi chiến dịch quảng bá có sự góp mặt của tiền đạo sinh năm 1998.

Không chỉ dừng lại ở các thương hiệu nội địa, sự hiện diện của Mbappe gần như bị “xóa sổ” khỏi không gian công cộng tại các đô thị lớn của Trung Quốc. Theo ghi nhận của AFP tại Bắc Kinh, các cửa hàng bán lẻ của Adidas vẫn bán áo đấu Real Madrid nhưng hoàn toàn vắng bóng những chiếc áo in tên và số áo của Mbappe. Tài khoản mạng xã hội của chân sút này với hàng triệu người theo dõi cũng bị chặn tính năng kết nối mới.

Khủng hoảng ngoại giao thể thao lan sang La Liga

Hệ lụy của sự cố nhanh chóng vượt khỏi phạm vi cá nhân cầu thủ. Tập đoàn Truyền thông Trung Quốc (CMG) đã quyết định đình chỉ phát sóng các trận đấu thuộc giải Vô địch quốc gia Tây Ban Nha (La Liga), gây tổn thất nghiêm trọng đến chiến lược tiếp cận thị trường châu Á của giải đấu.

Đứng trước nguy cơ đổ vỡ mối quan hệ thương mại chiến lược kéo dài nhiều năm, ban điều hành La Liga đã phải vào cuộc khẩn cấp. Chủ tịch La Liga Javier Tebas đã có cuộc gặp trực tiếp với Đại sứ Trung Quốc tại Tây Ban Nha, ông Dao Kính (Yao Jing), nhằm xoa dịu căng thẳng và tìm kiếm giải pháp tháo gỡ.

“Cam kết của chúng tôi là tiếp tục hợp tác để một sự cố cá nhân không làm tổn hại đến những bước tiến quan trọng đã đạt được, cũng như không làm ảnh hưởng đến hàng triệu người hâm mộ Trung Quốc. Trung Quốc đã, đang và sẽ luôn là đối tác chiến lược của La Liga,” ông Javier Tebas khẳng định sau cuộc gặp gỡ ngoại giao.

Lời xin lỗi và bài học về sự nhạy cảm toàn cầu

Trước áp lực dư luận ngày một leo thang, Mbappe đã phát đi thông cáo xin lỗi bằng ba thứ tiếng: tiếng Pháp, tiếng Anh và tiếng Quan Thoại. Chân sút người Pháp thừa nhận lời nhận xét của mình là “thiếu suy nghĩ và thiếu thận trọng”, đồng thời bày tỏ sự tôn trọng sâu sắc đối với lịch sử và người dân Trung Quốc.

Dẫu vậy, giới quan sát nhận định quá trình khôi phục hình ảnh của Mbappe tại thị trường này sẽ gặp muôn vàn khó khăn. Truyền thông nhà nước Trung Quốc, bao gồm Global Times và China Daily, phát đi thông điệp cứng rắn rằng sự tôn trọng là điều kiện tiên quyết và không một ngôi sao quốc tế nào có thể kiếm lợi nhuận khi coi thường bản sắc và cảm xúc của công chúng bản địa.

Sự việc lần này tiếp tục trở thành một ví dụ điển hình cho thấy ranh giới mong manh giữa sự hài hước phương Tây và những nhạy cảm văn hóa – chính trị tại các thị trường quốc tế khắt khe, nơi mọi sự vô ý đều phải trả bằng cái giá rất đắt.